Yurt dışı cihaz pazarındaki hareketlilik ve fiyat avantajları nedeniyle vatandaşların sıkça tercih ettiği yolcu beraberinde telefon getirme formülü, yasal altyapıda yapılan son güncellemeyle yeni bir çehre kazandı. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, sistemdeki aksaklıkları gidermek ve süreçleri daha şeffaf hale getirmek amacıyla Elektronik Kimlik Bilgisini Haiz Cihazların Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik üzerinde köklü değişiklikler yaptı. Yapılan bu hamleyle birlikte, kayıt işlemlerindeki bazı eski uygulamalar tamamen yürürlükten kaldırılırken, arızalı cihaz değişimi ve diplomatik muafiyetler gibi gri alanlar netlik kazandı.
ARTIK KISA MESAJ DÖNEMİ BİTTİ TEK MERKEZ e-DEVLET
Yeni yönetmelikle birlikte bürokratik süreçlerde dijitalleşme vizyonu ön plana çıkartıldı. Eski uygulamada yer alan SMS ile ilgili ifadeler mevzuat metninden tamamen arındırıldı. Cihazlarını yasal olarak kaydettirmek isteyen vatandaşlar için artık tek geçerli ve yasal adres e-Devlet Kapısı olarak belirlendi. Böylece kısa mesaj üzerinden yürütülen karmaşık süreçlerin önüne geçilmesi ve tüm veri akışının tek bir güvenli havuzda toplanması hedefleniyor.
DİPLOMATİK MİSYONLARA SÜRELİ IMEI İSTİSNASI
Düzenlemenin dikkat çeken bir diğer maddesi ise Türkiye'de görev yapan yabancı büyükelçilik ve konsolosluk çalışanlarını kapsıyor. Diplomatik statüye sahip bu kişilerin getirdiği cihazlar için yabancı misyon kimlik kartlarının geçerlilik süresi esas alınacak. Kimlik kartının süresi dolduğunda ise olası mağduriyetlerin önüne geçilmesi adına cihazlara 120 günlük ek bir kullanım hakkı tanınacak. Bu sürenin hitamında kayıt altına alınmayan IMEI numaraları doğrudan kara listeye alınarak iletişime kapatılacak. Eğer bu süreçten sonra cihazın yasa dışı kullanımı tespit edilirse, operatörlerin durumu derhal kuruma bildirmesi gerekecek.
ARIZALANAN CİHAZLAR İÇİN ANTETLİ KAĞIT ŞARTI
Yurt dışından getirilen ve arızalanan telefonların ana kart veya komple cihaz değişimi durumlarında yaşanabilecek mağduriyetler de yeni kurallara bağlandı. Vatandaşlar, ilk kayıt tarihinden itibaren üç takvim yılı içerisinde e-Devlet üzerinden değişim başvurusunda bulunabilecek. Ancak bu başvurunun kabul edilmesi için ithalatçı veya imalatçı firmadan alınacak değişim belgesinin resmi kriterlere uygun olması şart koşuluyor. Belgenin mutlaka firmanın antetli kağıdına basılması veya resmi kaşesini taşıması, firmanın açık iletişim bilgilerini barındırması, işlemin arıza kaynaklı yapıldığını açıkça belirtmesi ve en önemlisi eski ile yeni IMEI numaralarını eksiksiz içermesi zorunlu tutuluyor.
16 AYLIK KULLANIM FORMÜLÜ VE GÜNCEL MALİYETLER
Mevcut sistemde vatandaşlar, yurt dışından aldıkları cihazları Türkiye'de her takvim yılında 4 ay boyunca yasal olarak kayıtsız kullanabiliyor. Çift SIM kart veya e-SIM desteği olan cihazlarda bu süre peş peşe eklenerek 8 aya kadar uzatılabiliyor. Kullanıcılar arasında popüler olan ve Mayıs ayı gibi stratejik dönemlerde başlanan kullanım senaryolarında, takvim yılı devretme avantajı sayesinde bir telefon kayıt ücreti ödemeden 16 aya kadar açık kalabiliyor. Bu sürenin sonunda ise vatandaşlar ya yasal kayıt bedeli olan 54 bin 258 lirayı ödemeyi seçiyor ya da cihazları yedek parça olarak değerlendirme yoluna gidiyor. Yazılımsal müdahalelerle yasa dışı IMEI işlemi yapılan Android cihazların aksine iOS işletim sistemli cihazlarda güvenlik duvarları nedeniyle bu tarz dış müdahaleler yapılamıyor.